Rehber
İmar Durumu Sorgulama: e-Devlet, e-Plan ve Belediyeden Adım Adım (2026)
Ada ve parsel numarasını bulmaktan e-Devlet ve e-Plan sorgusuna, belediyeden resmî imar durum belgesi almaktan belgedeki TAKS, KAKS, Hmax ve plan notlarını okumaya kadar arsanın imar durumunu öğrenmenin bütün yolları.
Mülkinvest Editör
8 dk okuma
İçindekiler
- 1. İmar Durumu ve İmar Durum Belgesi Nedir?
- 2. 1. Adım: Ada ve Parsel Numarasını Bulun
- 3. 2. Adım: e-Devlet'ten İmar Durumu Sorgulama
- 4. 3. Adım: e-Plan ile Planlara ve Plan Notlarına Bakın
- 5. 4. Adım: Belediyeden Resmî İmar Durum Belgesi Alın
- 6. İmar Durum Belgesi Nasıl Okunur?
- 7. Sık Karşılaşılan İfadeler: İmarsız, Tarım Alanı, Kamu Alanı
- 8. Askıdaki Planlar: Satın Almadan Önce Bakın
- 9. İmar Kontrol Listesi
- 10. Mülkinvest İlanlarında Parsel Bilgisi Hazır Gelir
- 11. Sonuç
- 12. Sıkça Sorulan Sorular
Bir arsanın değerini konumu kadar, üzerine ne yapılabileceği belirler. Aynı mahallede yan yana duran iki parselden biri dört katlı konut izni taşırken diğeri park alanına ayrılmış olabilir. Bunu gösteren tek belge, parselin imar durumudur.
Bu rehberde imar durumu sorgulamanın bütün yollarını sırayla anlattık: Ada ve parsel numarasını nasıl bulacağınızı, e-Devlet ve e-Plan'da neyi görüp neyi göremeyeceğinizi, belediyeden resmî imar durum belgesini nasıl alacağınızı ve belgedeki TAKS, KAKS, Hmax gibi satırları nasıl okuyacağınızı.
Kısaca
- Sorgu için önce il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisi gerekir; tapudan ya da TKGM Parsel Sorgu'dan bulunur.
- e-Devlet'te imar sorgusu belediyeye göre değişir; her belediye bu hizmeti sunmaz.
- Bakanlığın e-Plan sistemi parsel üzerindeki planları ve plan notlarını gösterir, bilgi amaçlı belge verir.
- Satın alma kararı için belediyeden alınan imzalı ve güncel imar durum belgesi esas alınır.
- Belgede en çok gözden kaçan bölüm plan notlarıdır; sit, taşkın, kamulaştırma gibi kısıtlar orada yazar.
İmar Durumu ve İmar Durum Belgesi Nedir?
İmar durumu, bir parselin yürürlükteki imar planında hangi kullanıma ayrıldığını ve üzerinde ne kadar, nasıl yapılaşmaya izin verildiğini gösteren bilgilerin bütünüdür. İmar durum belgesi ise bu bilgilerin yetkili idare tarafından o parsel için yazılı olarak düzenlenmiş hâlidir. Yapı ruhsatı başvurusunda istenir; arsa alırken de en güvenilir kaynaktır.
Bir parselin imar durumu tek bir plandan değil, birbirine bağlı plan kademelerinden gelir:
| Plan | Ölçek | Ne gösterir? |
|---|---|---|
| Çevre düzeni planı | 1/100.000 – 1/25.000 | Bölgenin genel kullanım kararları: kentsel alan, tarım alanı, orman, koruma alanı. |
| Nazım imar planı | 1/5000 | Konut, ticaret, sanayi, yeşil alan gibi bölgelerin sınırları ve yoğunluğu. |
| Uygulama imar planı | 1/1000 | Parsel bazında yapılaşma koşulları: nizam, kat, TAKS, KAKS, çekme mesafeleri, yollar. |
Arsa alırken sizi doğrudan ilgilendiren, uygulama imar planıdır. Parselin bulunduğu yerde uygulama imar planı yoksa, yapılaşma çok daha sınırlı kurallara bağlıdır. Bunu aşağıda "imarsız arsa" bölümünde anlattık.
1. Adım: Ada ve Parsel Numarasını Bulun
Hangi yöntemle sorgularsanız sorgulayın, ilk ihtiyacınız parselin kimliğidir: il, ilçe, mahalle, ada ve parsel numarası. Bu bilgiyi üç yerden bulabilirsiniz:
- Tapu senedi ya da tapu kaydı: Satıcıdan tapunun bir örneğini isteyin; ada ve parsel en üstte yazar.
- TKGM Parsel Sorgu: Haritada parselin üzerine tıklayarak ada, parsel ve yüzölçümünü görebilirsiniz. Ada ve parsel biliniyorsa tersini de yapıp parselin yerini bulursunuz.
- Mülkinvest Parsel Sorgula: Aynı resmî kadastro verisiyle parseli harita üzerinde gösterir.
Not
Parsel Sorgu bir kadastro uygulamasıdır: Parselin yerini, sınırını ve yüzölçümünü gösterir, imar durumunu göstermez. "Parsel sorguladım, arsa imarlı görünüyor" diye bir sonuç yoktur; imar bilgisi için aşağıdaki adımlara geçin.
2. Adım: e-Devlet'ten İmar Durumu Sorgulama
e-Devlet'te tek bir "Türkiye geneli imar durumu" hizmeti yoktur. Hizmet belediye bazında sunulur ve belediyeniz e-Devlet'e bağlıysa şöyle ilerlersiniz:
- turkiye.gov.tr adresinde e-Devlet şifrenizle giriş yapın.
- Arama kutusuna "imar" yazın ve parselin bulunduğu belediyenin adını arayın.
- Belediyeniz listede varsa "İmar Durum Bilgisi Sorgulama", "e-İmar" ya da benzer adlı hizmeti açın.
- Mahalle, ada ve parsel numarasını girin; parselin plan fonksiyonu ve yapılaşma koşulları görüntülenir.
Aynı listede bazı belediyelerin "Askıdaki İmar Planı Sorgulama" hizmetini de görürsünüz. Bu hizmet, henüz kesinleşmemiş ve itiraza açık plan değişikliklerini gösterir. Satın almadan önce buna da bakmanın neden önemli olduğunu askıdaki planlar bölümünde anlattık.
Belediyeniz e-Devlet'te listelenmiyorsa, belediyenin kendi internet sitesinde "e-İmar", "kent rehberi" ya da "imar durumu" adlı bir sayfa olup olmadığına bakın. Büyük şehirlerde bu sistemler çoğunlukla ilçe belediyelerinin sitelerinde yer alır.
3. Adım: e-Plan ile Planlara ve Plan Notlarına Bakın
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın e-Plan Otomasyon Sistemi (e-plan.gov.tr), idarelerin onayladığı imar planlarının toplandığı ulusal sistemdir. Bakanlığın açıklamasına göre sistemde:
- Yürürlükteki planlar il, ilçe ya da plan adıyla aranabilir; plan notları ve açıklama raporu görüntülenebilir.
- İmar Durum Bilgilendirme bölümünde herhangi bir kadastro parseli sorgulanıp plandaki yapılaşma koşulları görülebilir ve bilgi amaçlı imar durum belgesi alınabilir.
- Askıdaki planlar görüntülenebilir ve sistem üzerinden itiraz edilebilir.
Planlar Android ve iOS için yayımlanan e-Plan mobil uygulamasında harita üzerinde de izlenebilir. e-Plan'ın en büyük faydası, belediyesi e-Devlet'te hizmet vermeyen bir parselin plan bilgisine de ulaşmanızı sağlamasıdır.
Dikkat
e-Plan'daki veri, planı onaylayan idarenin sisteme yüklediği kadardır; bazı bölgelerde eksik ya da eski olabilir. Bakanlık da sistemin verdiği belgeyi "bilgi amaçlı" olarak tanımlar. Karar aşamasında belediyeden resmî belge alın.
4. Adım: Belediyeden Resmî İmar Durum Belgesi Alın
Satın alma, kredi ya da ruhsat gibi kararların dayanağı, yetkili idarenin imzaladığı güncel imar durum belgesidir. Belgeyi hangi kurumun düzenleyeceği parselin yerine göre değişir:
| Parsel nerede? | Başvuru yeri |
|---|---|
| Belediye ve mücavir alan sınırları içinde | Parselin bağlı olduğu belediyenin imar ve şehircilik müdürlüğü |
| Büyükşehir ilinde, ilçe belediyesinin planlama alanında | Çoğunlukla ilçe belediyesi; bazı alanlarda büyükşehir belediyesi |
| Büyükşehir olmayan ilde, belediye sınırları dışında | İl özel idaresi |
Hangi kurumun yetkili olduğundan emin değilseniz, ilçe belediyesinin imar müdürlüğünü arayıp ada ve parsel numarasını vermeniz yeterlidir; sizi doğru birime yönlendirirler.
Başvuruda istenenler
- Dilekçe ya da belediyenin başvuru formu (birçok belediye e-belediye üzerinden çevrimiçi başvuru da alır)
- İl, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisi; çoğu belediye tapu örneği de ister
- Başvuranın kimlik bilgisi; başkası adına başvuruluyorsa vekâletname
- Belediyenin ücret tarifesindeki imar durumu bedelinin ödendiğini gösteren makbuz
Ücret, belediye meclisinin her yıl kabul ettiği ücret tarifesiyle belirlenir ve belediyeden belediyeye değişir. Belge çoğu belediyede birkaç iş günü içinde hazırlanır.
İmar durum belgesi, düzenlendiği tarihte yürürlükte olan planı yansıtır. Plan değişirse belgedeki bilgiler de geçerliliğini yitirir. Bu yüzden satın alma kararınızı aylar önce alınmış bir belgeye değil, karardan kısa süre önce alınmış bir belgeye dayandırın.
İmar Durum Belgesi Nasıl Okunur?
Belgelerin biçimi idareden idareye değişse de içerdikleri bilgiler büyük ölçüde aynıdır. Aşağıdaki örnek, konut alanındaki bir parsel için tipik bir belgenin ana satırlarını gösteriyor:
| Satır | Örnek | Anlamı |
|---|---|---|
| Plan fonksiyonu | Konut alanı | Parselin kullanım kararı. Konut, ticaret, sanayi, tarım, park, okul, yol gibi. |
| Yapı nizamı | A-3 | Ayrık nizam (A), 3 kat. B bitişik, BL blok nizamı ifade eder. |
| TAKS | 0,30 | Bina tabanı en fazla arsanın %30'unu kaplayabilir. |
| KAKS (emsal) | 0,90 | Toplam inşaat alanı en fazla arsa alanının 0,90 katı olabilir. |
| Hmax | 9,50 m | Binanın en fazla yüksekliği. Kat adedi bu sınırı aşamaz. |
| Çekme mesafeleri | Ön 5 m, yan 3 m | Binanın yol ve komşu parsel sınırlarından bırakması gereken boşluk. |
| Yola terk | 42 m² | Yol genişletmesi için parselden ayrılacak alan; kullanılabilir arsayı küçültür. |
| Plan notları | Jeolojik etüt şartı | Plana özgü ek şartlar ve kısıtlar. Mutlaka tamamını okuyun. |
TAKS ve KAKS ile bir arsaya ne kadar inşaat yapılabileceğini örnek hesap ve şemayla arsa alırken dikkat edilmesi gerekenler rehberimizde anlattık. Plan paftasına bakıyorsanız, konut alanlarının genellikle sarı, ticaret alanlarının kırmızı, sanayi alanlarının mor, park ve yeşil alanların yeşil tonlarla gösterildiğini bilmek okumayı kolaylaştırır; kesin anlam her zaman paftanın lejantında yazar.
Sık Karşılaşılan İfadeler: İmarsız, Tarım Alanı, Kamu Alanı
| İfade | Ne anlama gelir? | Alıcı için anlamı |
|---|---|---|
| İmarsız / plansız alan | Uygulama imar planı bulunmayan alan. | Yapılaşma Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre, çok sınırlı ve izne bağlı. |
| Tarım alanı | Planda tarımsal kullanıma ayrılmış alan. | Yalnızca mevzuatın izin verdiği tarımsal yapılar; bölünme sınırlaması var. |
| Kamu hizmet alanı | Okul, park, cami, sağlık tesisi, yol gibi kamu kullanımları. | Özel yapılaşma yok; ileride kamulaştırma ya da imar uygulamasıyla kamuya geçebilir. |
| Düzenleme ortaklık payı (DOP) | İmar uygulamasında parselden kamu alanları için yapılan kesinti. | Yasal üst sınır %45; uygulama yapılmamış bölgede arsanız küçülebilir. |
| Plan değişikliği / revizyon | Yürürlükteki planın değiştirilmesi. | Askıdaysa kesinleşmemiştir; sonuç hem lehe hem aleyhe olabilir. |
Dikkat
"Yakında imara açılacak" en sık duyulan satış cümlelerinden biridir. Bir parselin ileride imar alacağı beklentisine imarlı arsa fiyatı ödemeyin. Bugünkü plan fonksiyonunu belgeden okuyun; bekleyen bir plan çalışması varsa bunu da belediyeden yazılı olarak sorun.
Askıdaki Planlar: Satın Almadan Önce Bakın
İmar Kanunu'na göre onaylanan planlar ve plan değişiklikleri, kesinleşmeden önce bir ay süreyle ilan edilir; bu süreye "askı" denir. Askıdaki bir plan, satın aldığınız parselin fonksiyonunu ya da yapılaşma hakkını değiştirebilir. Bu yüzden imar durum belgesinin yanında, bölgede askıda bir plan olup olmadığını da kontrol edin:
- e-Devlet'te belediyenizin "Askıdaki İmar Planı Sorgulama" hizmetine bakın.
- e-Plan'ın askıdaki planlar bölümünde ilçeyi arayın.
- Belediyenin ilan panosunu ya da internet sitesindeki duyuruları inceleyin.
Askıdaki bir plana parsel sahipleri ve hakkı etkilenenler askı süresi içinde itiraz edebilir. Henüz malik değilseniz, satıcıdan bu süreyi beklemesini ya da sözleşmeye plan değişikliğine bağlı bir koşul eklemeyi isteyebilirsiniz; bunu bir avukatla planlayın.
İmar Kontrol Listesi
Arsa almadan önce imarla ilgili bu maddelerin hepsine cevap verebiliyor olmalısınız. İşaretleriniz bu tarayıcıda saklanır.
0 / 8 madde tamam
İmar dışındaki tapu, hisseli tapu ve güvenli ödeme kontrolleri için 12 maddelik arsa alım kontrol listemize, alım masrafları için tapu harcı hesaplayıcımıza göz atın.
Mülkinvest İlanlarında Parsel Bilgisi Hazır Gelir
İmar sorgusunun ilk ve en çok hata yapılan adımı doğru parseli bulmaktır. Mülkinvest'te ilanın il, ilçe, ada ve parsel bilgisi Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kaydından gelir ve ilan veren bunu elle değiştiremez; parselin sınırı resmî kadastro verisiyle harita üzerinde gösterilir. İmar durumu platform tarafından onaylanmaz: Bu bilgilerle belediyeden kendi sorgunuzu yaparsınız.
Doğrulanmış arsa ve tarla ilanlarını inceleyin
Ada ve parsel bilgisi hazır, parsel harita üzerinde.
Sonuç
İmar durumu sorgulamak dört adımdır: Parseli doğru bulun, e-Devlet ya da e-Plan'la ön bilgiyi alın, belediyeden resmî belgeyi isteyin ve belgeyi plan notlarıyla birlikte okuyun. İnternetteki sorgu size nereye bakacağınızı gösterir; kararınızı ise imzalı belgeye dayandırın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da teknik danışmanlık değildir. Planlar, yetkili idareler ve başvuru usulleri değişebilir; işlem yapmadan önce ilgili belediyeden güncel bilgiyi alın ve gerektiğinde bir avukata ya da şehir plancısına danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
İmar durumu e-Devlet'ten sorgulanabilir mi?
Belediyeniz hizmet veriyorsa evet. e-Devlet'te arama kutusuna "imar" yazdığınızda, hizmet sunan belediyeler "İmar Durum Bilgisi Sorgulama" ya da "e-İmar" adıyla listelenir; ada ve parsel numarasıyla sorgu yapılır. Her belediye bu hizmeti sunmaz. Sunmayan belediyelerde e-Plan'ı, belediyenin kendi internet sitesindeki e-İmar ya da kent rehberi uygulamasını kullanabilir veya doğrudan imar müdürlüğüne başvurabilirsiniz.
e-Devlet veya e-Plan'dan alınan imar durumu geçerli mi?
İnternetten alınan sonuçlar bilgi amaçlıdır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da e-Plan'ın verdiği imar durum belgesini bilgi amaçlı olarak tanımlar. Arsa satın alma, kredi ya da ruhsat gibi kararlar için belediyenin imar müdürlüğünden imzalı, güncel imar durum belgesi alınmalıdır.
İmar durum belgesi nereden ve nasıl alınır?
Parsel belediye ve mücavir alan sınırları içindeyse, parselin bağlı olduğu belediyenin imar ve şehircilik müdürlüğünden alınır. Bu sınırların dışında kalan yerlerde il özel idaresi, büyükşehirlerde ise genellikle büyükşehir belediyesi yetkilidir. Başvuruda ada ve parsel numarası, kimlik ve tapu bilgisi istenir; belediyenin ücret tarifesindeki bedel ödenir. Belge çoğu belediyede birkaç iş günü içinde hazırlanır.
İmar durum belgesi ücreti ne kadar?
Ücret, belediye meclisinin her yıl belirlediği ücret tarifesine göre belirlenir ve belediyeden belediyeye değişir. Bazı belediyeler parsel büyüklüğüne ya da belgenin türüne göre farklı ücret uygular. Güncel tutarı başvuracağınız belediyenin internet sitesindeki ücret tarifesinden ya da imar müdürlüğünden öğrenin.
İmar durumu belgesinde TAKS ve KAKS ne anlama gelir?
TAKS (Taban Alanı Kat Sayısı), binanın zemine oturan alanının arsa alanına oranıdır; KAKS (Kat Alanı Kat Sayısı) ya da emsal ise tüm katların toplam alanının arsa alanına oranıdır. 1.000 metrekarelik bir arsada TAKS 0,30 ve KAKS 0,90 ise taban alanı en fazla 300 metrekare, toplam inşaat alanı en fazla 900 metrekare olabilir. Kat sayısı ayrıca Hmax ya da kat adedi sınırıyla belirlenir.
İmarsız arsa ne demek, üzerine ev yapılabilir mi?
İmarsız arsa, uygulama imar planı bulunmayan bir alandaki parsel için kullanılan genel bir ifadedir. Bu alanlarda yapılaşma Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre yapılır ve çok sınırlıdır; tarım arazilerinde ayrıca tarım mevzuatına uygun izin gerekir. Bir parselin ileride imar alacağı varsayımıyla imarlı arsa fiyatı ödemeyin; parselin hangi plan kapsamında kaldığını belediyeden yazılı olarak öğrenin.