Mülkinvest

Rehber

Tarla mı Arsa mı? İmar Planı İçi ve Dışı Farkı

Arsa ile tarlanın hukuki ve pratik farkları, imar planı içi ve dışı kavramları, bir parselin hangisi olduğunu anlamanın beş adımı ve tarlanın arsaya dönüşme süreci.

Mülkinvest Editör 4 dk okuma
Mülkinvest blog kapağı: Tarla mı arsa mı, imar planı içi ve dışı farkı
İçindekiler
  1. 1. Arsa ve Tarla Ne Demek?
  2. 2. Tarla ile Arsa Arasındaki Farklar
  3. 3. İmar Planı İçi ve Dışı Ne Demek?
  4. 4. Bir Parselin Arsa mı Tarla mı Olduğu Nasıl Anlaşılır?
  5. 5. Tarla Arsaya Nasıl Dönüşür?
  6. 6. Hangisini Almalısınız?
  7. 7. Sıkça Sorulan Sorular

İlanlarda aynı köyde biri "arsa", diğeri "tarla" olarak satılan iki parselin fiyatı arasında on kat fark olabilir. Fark, toprağın kendisinde değil, imar planında ve tapudaki nitelikte gizlidir. Tarla almak isteyen için bu fark bir fırsat, arsa diye tarla alan için ise ciddi bir hayal kırıklığı olabilir.

Bu yazıda tarla ile arsa arasındaki hukuki ve pratik farkları, bir parselin hangisi olduğunu nasıl anlayacağınızı ve tarlanın arsaya dönüşme sürecini anlattık.

Kısaca

  • Arsa: İmar planı içinde kalan ve üzerine yapı yapılmak üzere parsellenmiş yer.
  • Tarla: Tarımsal üretime ayrılmış, çoğunlukla imar planı dışında kalan arazi.
  • Tapudaki nitelik bilgi verir, ama yapılaşma hakkını imar durumu belirler.
  • "İmara açılacak" beklentisiyle tarla almak, kesinleşmemiş bir plana para ödemektir.

Arsa ve Tarla Ne Demek?

Arsa, imar planı içinde kalan ve yapı yapılmak üzere imar parseli hâline getirilmiş yerdir. Emlak Vergisi Kanunu da belediye sınırları içinde belediyece parsellenmiş araziyi arsa sayar. Tarla ise tarımsal üretim için kullanılan arazidir ve tapuda niteliği "tarla" olarak yazar.

Önemli olan iki ayrı kaydın birlikte okunmasıdır:

  • Tapudaki nitelik: Taşınmazın kadastroda ya da son cins değişikliğinde tespit edilen kullanım biçimi (arsa, tarla, bağ, zeytinlik).
  • İmar durumu: Belediyenin imar planında parsel için verdiği karar (konut, ticaret, tarım, yeşil alan ya da plansız alan).

Bu ikisi her zaman örtüşmez. Tapuda tarla yazan bir yer imar planına girmiş olabilir; tapuda arsa yazan bir yer park alanında kalabilir.

Tarla ile Arsa Arasındaki Farklar

KonuArsaTarla
İmar planıUygulama imar planı içindeÇoğunlukla plan dışında ya da tarım alanında
Yapı yapmaEmsal, TAKS ve kat adedine göre ruhsatlaYalnızca sınırlı tarımsal yapılar, izinle
Bölünmeİmar planına uygun ifrazlaAsgari tarımsal arazi büyüklüğünün altına bölünemez
AltyapıYol, su, elektrik çoğunlukla parsele kadar gelirÇoğunlukla yok; bağlantı maliyetlidir
Emlak vergisiArsa oranındanDaha düşük arazi oranından
KrediMüstakil ve imarlıysa mümkünÇok sınırlı
Metrekare fiyatıYüksek; imar hakkına göreDüşük; dekar üzerinden konuşulur

İmar Planı İçi ve Dışı Ne Demek?

Plan içi

Uygulama imar planı bulunan alanlarda her parselin kullanım kararı ve yapılaşma koşulları bellidir. Plan içindeki bir parsel konut, ticaret ya da sanayi alanındaysa üzerine yapı yapılabilir. Ancak plan içinde olmak tek başına yetmez: parsel imar uygulamasıyla imar parseline dönüşmemişse önce 18. madde uygulaması beklenir ve parselden düzenleme ortaklık payı kesilir.

Plan dışı

Plan dışındaki alanlara plansız alan denir. Buralarda yapılaşma Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği’ne göre çok sınırlıdır. Köy yerleşik alanı dışında genel kural, en az 5.000 metrekarelik parselde yüzde 5 emsalle yapı yapılabilmesidir. Arazi tarım arazisiyse ayrıca il tarım ve orman müdürlüğünün izni gerekir ve konut yapımı kural olarak mümkün değildir.

"Tarlaya ev yapılır mı?"

  • Tarım arazisine konut yapmak kural olarak yasaktır; yalnızca çiftçi barınağı ve tarımsal yapılar izinle yapılabilir.
  • Ruhsatsız yapılan evler için yıkım kararı ve para cezası verilebilir; elektrik ve su aboneliği açılmaz.
  • Ayrıntılar için tarla tapulu ev ve hobi bahçesi rehberimize bakın.

Bir Parselin Arsa mı Tarla mı Olduğu Nasıl Anlaşılır?

  1. Tapu kaydına bakın: Nitelik satırında ne yazdığını görün. "Tarla", "bağ", "bahçe" tarım niteliğini; "arsa" yapılaşma amaçlı parseli gösterir.
  2. Parseli haritada bulun: Parsel sorgu ile yerini, şeklini ve yola cephesini kontrol edin.
  3. İmar durumunu alın: Belediyenin imar müdürlüğünden ya da e-İmar sayfasından parselin plandaki kararını öğrenin. Plan dışındaysa belediye ya da il özel idaresi bunu yazılı olarak bildirir.
  4. Tarım sınıfını öğrenin: Arazi tarım alanındaysa il tarım ve orman müdürlüğünden toprak sınıfını ve bölünme sınırını sorun.
  5. Özel kısıtları araştırın: Orman sınırı, su havzası, sit alanı ve enerji hattı gibi kısıtlar tapu kaydında görünmeyebilir.

İmar durumunun nasıl alınacağını imar durumu sorgulama rehberimizde adım adım anlattık.

Tarla Arsaya Nasıl Dönüşür?

Bir tarlanın yapılaşmaya açılması uzun ve belirsiz bir süreçtir. Aşamalar sırasıyla şöyledir:

  1. Üst ölçekli plan kararı: Çevre düzeni planında alanın yerleşim alanı olarak ayrılması.
  2. Nazım ve uygulama imar planı: Belediyenin planları hazırlayıp onaylaması ve askıya çıkarması.
  3. İmar uygulaması: Parsellerin birleştirilip yeniden bölünmesi, düzenleme ortaklık payının düşülmesi.
  4. Cins değişikliği: Yeni imar parsellerinin tapuda arsa olarak tescili.
  5. Altyapı: Yolların açılması, su ve elektrik hatlarının gelmesi.

Bu aşamaların her biri yıllar alabilir ve herhangi birinde süreç durabilir. Planlama sırasında parselin yol, park ya da okul alanına ayrılması da mümkündür. Kesinleşmemiş bir imar beklentisine piyasa fiyatı ödemek, yatırımın en riskli biçimidir. Konu hakkında imara açılma ve imarlı tarla terimlerine de bakabilirsiniz.

Hangisini Almalısınız?

Arsa uygun, eğer

  • Kısa ya da orta vadede ev ya da işyeri yapmak istiyorsanız
  • Kredi kullanmayı düşünüyorsanız
  • Altyapısı hazır, ruhsat alınabilir bir yer arıyorsanız

Tarla uygun, eğer

  • Tarımsal üretim, bağ ya da bahçe yapmak istiyorsanız
  • Uzun vadeli, düşük maliyetli bir arazi yatırımı arıyorsanız
  • Yapı yapma beklentiniz yoksa

Hangisini seçerseniz seçin, almadan önce tapu kaydını ve imar durumunu birlikte okuyun. Diğer adımları arsa alırken dikkat edilmesi gerekenler listemizde, imar değerlerinin hesabını KAKS, TAKS ve emsal yazımızda bulabilirsiniz.

Arsa ve tarla ilanlarını inceleyin

İlanları il, ilçe ve türe göre süzün, parseli haritada görün.

Sıkça Sorulan Sorular

Tarla ile arsa arasındaki fark nedir?

Arsa, imar planı içinde kalan ve üzerine yapı yapılmak üzere parsellenmiş yerdir. Tarla ise tarımsal üretime ayrılmış, çoğunlukla imar planı dışında kalan arazidir. Arsada emsal ve kat adedine göre ruhsatla bina yapılabilir; tarlada yalnızca sınırlı tarımsal yapılar izinle yapılabilir. Vergi oranı, kredi imkânı ve fiyat da bu farka göre değişir.

Tapuda tarla yazan yer imarlı olabilir mi?

Evet. İmar planına girmiş ama imar uygulaması tamamlanmamış parseller tapuda hâlâ tarla olarak görünebilir. Yapılaşma hakkını tapudaki nitelik değil, belediyeden alınan imar durumu belirler. Bu tür parsellerde imar uygulaması sırasında düzenleme ortaklık payı kesilir.

Tarlaya ev yapılır mı?

Tarım arazisine konut yapmak kural olarak mümkün değildir. İl tarım ve orman müdürlüğünün izniyle yalnızca çiftçi barınağı, depo, ahır gibi tarımsal amaçlı yapılar yapılabilir. Plansız ve tarım dışı alanlarda ise Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği'ndeki sınırlı koşullarla yapı izni alınabilir.

Tarla arsaya nasıl çevrilir?

Malikin talebiyle doğrudan çevrilemez. Önce alanın üst ölçekli planda yerleşime ayrılması, ardından nazım ve uygulama imar planlarının onaylanması, imar uygulamasıyla parsellerin oluşturulması ve tapuda cins değişikliği yapılması gerekir. Süreç yıllar alabilir ve kesin değildir.

Bu rehberi paylaşın

WhatsApp LinkedIn

Tüm yazılar